Auteur-illustrator worden: zelf het verhaal én de illustraties maken
Sommige illustratoren beperken zich niet tot het beeld, maar schrijven ook het verhaal zelf. Dit is een fundamenteel andere rol dan illustreren bij andermans tekst — met eigen uitdagingen en voordelen.
Wat er anders is dan alleen illustreren
Als auteur-illustrator ben je verantwoordelijk voor zowel de verhaalstructuur als het beeld, en — belangrijker nog — voor hoe die twee elkaar versterken. Bij het illustreren van andermans tekst vertaal je een bestaand verhaal naar beeld; als auteur-illustrator denk je vanaf het begin in tekst én beeld tegelijk, waarbij het ene het andere kan vervangen, aanvullen of tegenspreken.
De voordelen
Volledige creatieve controle over zowel verhaal als beeld, zonder de tussenkomst van interpretatieverschillen met een aparte auteur.
Een unieke, integrale visie. Werk waarbij tekst en beeld vanaf het begin samen zijn bedacht, heeft vaak een andere, sterkere samenhang dan werk waarbij illustrator en auteur apart aan hun eigen onderdeel werken.
Sterkere positionering. Auteur-illustrators worden vaak sterker herkend als een op zichzelf staand "merk", wat kan bijdragen aan zichtbaarheid en herkenbaarheid op de lange termijn.
De uitdagingen
Twee vaardighedensets tegelijk beheersen. Schrijven en illustreren zijn verschillende disciplines — sterk zijn in beeld betekent niet automatisch dat je sterk bent in verhaalstructuur, ritme en taalgebruik.
Geen tweede blik tijdens het maakproces. Bij samenwerking met een aparte auteur fungeert die vanzelf als klankbord en tegenwicht; als auteur-illustrator mis je die automatische, ingebouwde tweede mening, tenzij je die zelf actief organiseert (zie ook de blogpost over een buddy of klankbord).
Grotere kwetsbaarheid voor "blinde vlekken". Zonder een aparte auteur die kritisch meekijkt op de tekst, is het makkelijker om verhaalproblemen over het hoofd te zien die je bij het beeld wél zou opmerken.
Hoe je dit goed aanpakt
Zoek bewust een externe blik op je tekst, zelfs als je zelf zowel schrijft als illustreert — een tekstredacteur (zie ook de blogpost over het maakproces van een kinderboek) blijft net zo waardevol, ook als je beide rollen zelf vervult.
Wissel bewust tussen de twee rollen tijdens het maakproces. Schrijf eerst het verhaal met voldoende afstand tot het beeld, in plaats van tekst en illustratie tegelijk te ontwikkelen — dit voorkomt dat de tekst louter een onderschrift bij het beeld wordt, of andersom.
Leer van je eigen sterke en zwakke kant. Ben je van nature sterker in beeld dan in taal (of andersom)? Investeer gericht in de zwakkere discipline, of overweeg gedeeltelijke samenwerking (bijvoorbeeld een tekstredacteur die intensiever meedenkt dan gebruikelijk).
Financiële en zakelijke gevolgen
Als auteur-illustrator ontvang je doorgaans het volledige honorarium en de volledige royalty voor zowel tekst als beeld, in plaats van dit te delen met een aparte auteur (zie ook de blogpost over royalty's voor illustratoren) — dit kan financieel aantrekkelijker zijn, maar reflecteert ook dat je het volledige werk en risico draagt.
Is dit voor jou de juiste stap?
Niet elke illustrator hoeft (of wil) auteur-illustrator te worden — samenwerken met een aparte auteur heeft evengoed waardevolle voordelen (een tweede creatieve blik, gedeelde verantwoordelijkheid, zie ook de blogpost over samenwerken met andere illustratoren, wat qua dynamiek raakvlakken heeft met samenwerken met een auteur). De vraag is of je zowel de wens als de vaardigheid hebt om beide rollen te vervullen — niet of het een "hogere" vorm van illustreren is.
Bij het schrijven van deze tekst heb ik gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel, bijvoorbeeld voor het structureren en opstellen van de tekst. De uiteindelijke inhoud is door mij beoordeeld, aangevuld en geredigeerd.