Twee fictieve illustrator-archetypen (zie de vorige blogpost) die op het eerste gezicht weinig gemeen hebben: de Zakelijke Strateeg, die denkt in portfolio, tarieven en groeiplannen, en de Zen Intuïtieve, die vertrouwt op gevoel en het proces laat leiden. Toch hebben ze, gezet tegenover een concreet dilemma, meer aan elkaar dan je zou verwachten.

Het dilemma: een tariefsverhoging doorvoeren

Stel: een illustrator twijfelt of het tijd is om de tarieven te verhogen (zie ook de blogpost hierover). Hoe zouden deze twee archetypen hiernaar kijken?

Het perspectief van de Zakelijke Strateeg

De Zakelijke Strateeg benadert dit vanuit cijfers en marktpositie: hoeveel werk wijs je momenteel af door een volle planning? Wat vragen vergelijkbare illustratoren met een vergelijkbaar niveau? Is je huidige tarief nog in lijn met je gestegen vaardigheid en kosten? De Strateeg zou waarschijnlijk adviseren: bepaal een concreet moment, kondig het helder aan, en onderbouw het zo nodig kort met feiten — geen emotie, gewoon een zakelijke aanpassing.

Risico van dit perspectief alleen: de beslissing kan zo rationeel worden dat die voorbijgaat aan hoe het voelt om meer te vragen — en die ongemakkelijkheid blijft dan onbesproken, ook al is hij wel degelijk aanwezig.

Het perspectief van de Zen Intuïtieve

De Zen Intuïtieve zou eerst stilstaan bij het gevoel achter de vraag: waar komt de twijfel vandaan? Is het angst om afgewezen te worden, onzekerheid over eigen waarde, of iets anders? De Intuïtieve zou minder snel naar een concreet actieplan grijpen, en eerder vragen: voelt het nu goed om deze stap te zetten, of speelt er iets onderliggends dat eerst aandacht verdient?

Risico van dit perspectief alleen: het gevoel serieus nemen is waardevol, maar zonder concrete actie kan de twijfel blijven hangen zonder ooit tot een daadwerkelijke verandering te leiden.

Wat de twee elkaar te bieden hebben

De Strateeg leert van de Intuïtieve om niet alleen naar cijfers te kijken, maar ook de onderliggende onzekerheid te erkennen — een tariefsverhoging die zuiver rationeel wordt doorgevoerd, zonder de emotionele kant te adresseren, voelt vaak ongemakkelijker aan dan nodig.
De Intuïtieve leert van de Strateeg dat een gevoel serieus nemen niet hoeft te betekenen dat je bij het gevoel blijft hangen — een concreet plan (een datum, een bedrag, een aankondigingstekst) kan het gevoel juist geruststellen door de vage onzekerheid om te zetten in een hanteerbare, afgebakende stap.

De synthese: voel het, en geef het daarna een concrete vorm

Een combinatie van beide benaderingen werkt vaak beter dan elk apart: eerst erkennen wat de twijfel precies voedt (het domein van de Intuïtieve), en vervolgens dat gevoel vertalen naar een concreet, haalbaar plan (het domein van de Strateeg). Niet het een boven het ander, maar een volgorde: gevoel eerst, dan structuur.

Bredere toepassing

Dit patroon — eerst voelen, dan structureren — is niet alleen bruikbaar bij tarieven, maar bij vrijwel elk zakelijk dilemma waar emotie en ratio elkaar raken: een moeilijke opdrachtgever, een grote loopbaanstap, of het besluit om een opdracht af te wijzen (zie ook de blogpost over of een opdracht bij je past). De Strateeg en de Intuïtieve in jezelf hoeven geen tegenpolen te zijn — ze kunnen, na elkaar geraadpleegd, tot een beter besluit komen dan wanneer je slechts één van beide aan het woord laat.

Bij het schrijven van deze tekst heb ik gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel, bijvoorbeeld voor het structureren en opstellen van de tekst. De uiteindelijke inhoud is door mij beoordeeld, aangevuld en geredigeerd.

Wat de Zakelijke Strateeg en de Zen Intuïtieve van elkaar kunnen leren