11 lijsten die je praktijk als illustrator verscherpen

Twee dingen bepalen of je praktijk als illustrator vooruit blijft gaan. Of je nieuwe, frisse ideeën blijft genereren. En of je zelf gemotiveerd en scherp blijft, ook in periodes waarin het opdrachtwerk even stilvalt of juist overweldigt.

Lijsten schrijven is een onderschat middel om precies dat te doen.

We nemen zelden de tijd om een gedachte helemaal uit te putten. Om op papier te zetten wat we werkelijk denken, tot we niets meer te bedenken hebben. Als je dat wél doet, kom je vaak tot inzichten die je niet had zien aankomen.

Hieronder elf lijsten die je als illustrator de moeite waard zult vinden om op te schrijven. Hoe langer de lijst, hoe beter. Het gaat om brainstormen, dus schrijf alles op wat bij je opkomt. Selecteer daarna de beste ideeën eruit en gebruik die om je praktijk vooruit te helpen.


1. Wat wil je echt

Niet alleen "meer omzet" of "meer klanten." Wees specifiek: wil je toe naar minder, grotere projecten, zoals een prentenboek waar je een jaar aan werkt, in plaats van veel losse logo-opdrachten? Hoeveel tijd wil je overhouden voor eigen werk, zoals De Kleine Trompettist? Met welk soort klanten wil je werken, en met welke niet meer?

Zet je wensen om in doelen. Dat is de basis van een blauwdruk die je elke dag houvast geeft.


2. Waarom je dat wilt

Bij illustratoren speelt vaak een spanning tussen goedbetaald opdrachtwerk en artistiek bevredigend werk. Welke van de twee voedt eigenlijk de ander?

Vraag jezelf af waarom je kiest voor bepaalde projecten naast je kernwerk, of dat nu theater, muziek of merkidentiteit is. Wat leveren die je op wat je andere werk niet doet? Een helder antwoord hierop verscherpt je motivatie, en laat zien welke wensen eigenlijk niet zo belangrijk voor je zijn als je dacht.


3. Voor wie je allemaal zou kunnen werken

Schrijf een uitgebreide lijst van elk type klant dat baat zou kunnen hebben bij jouw werk: uitgeverijen, reclamebureaus, theatergezelschappen, makers van onderwijsmethodes, individuele auteurs, non-profits, merken die karakterontwikkeling nodig hebben.

Zet ook de onwaarschijnlijke opties erbij. Gebruik deze lijst daarna om te schiften naar een scherpere, specifiekere doelgroep. Dát is waar een echte verandering in je praktijk begint.


4. Ideeën om je proces efficiënter te maken

Waar verlies je tijd? In eindeloze revisierondes op schetsfase-niveau? In offertetrajecten die te lang duren? In het zoeken naar referentiebeelden die je eigenlijk al had moeten archiveren?

Denk je praktijk als een systeem, niet als los werk. Welke klanten of projecttypen leveren, verhoudingsgewijs tot de tijd die ze kosten, het meeste op? Welke het minst?


5. Waarop je bewust nee zegt

Schrijf op welke type klanten en projecten je actief afwijst. Denk aan: klanten die geen ruimte geven voor een eigen visuele aanpak, projecten met een onduidelijke scope, budgetten die niet passen bij het niveau van conceptueel werk dat je levert.

Er zal altijd ruimte voor uitzonderingen zijn, afhankelijk van klant en project. Maar het opschrijven van je grenzen houdt je scherp, vermindert verspilde tijd, en bouwt op termijn mee aan je reputatie als iemand met standaarden.


6. Ervaringen buiten je werk om

Een verfrissende lijst: welke dingen wil je doen, plekken bezoeken, disciplines oppakken, buiten je illustratiepraktijk om?

Bij jou is dit niet toevallig: trompet spelen, big band arrangeren, theater maken. Dat is precies wat jouw beeldtaal onderscheidt van die van andere illustratoren. Je werk wordt sterker wanneer het wordt gemaakt door iemand die niet alleen maar met illustratie bezig is. Welke andere disciplines voed je nog meer in je beeldtaal, en welke zou je nog willen toevoegen?


7. Ideeën voor waardevolle content

Schrijf zoveel mogelijk ideeën op voor blogposts, video's of ander materiaal waarmee je waarde deelt met je publiek.

Denk aan onderwerpen als: hoe pak je een opgave van een klant aan, hoe vertaal je een tekst naar een spread, hoe werkt compositie als verhalend middel. Het delen van je kennis, juist de kennis die rechtstreeks uit je vak komt, is wat mensen naar je toe trekt.


8. Wat je praktijk blokkeert

Word bewust van alles wat de vooruitgang van je praktijk in de weg zou kunnen staan. Denk aan: een onduidelijke positionering, te weinig zichtbaarheid bij fondsen of uitgevers, moeite met het prijzen van conceptueel werk versus uitvoerend werk.

Combineer je eigen inzicht met wat onderzoek en gesprekken met vakgenoten, en gebruik wat je leert om actief iets te veranderen.


9. Bronnen die je vak direct verder helpen

Niets verslaat het inzicht van een goed boek of artikel. Stel een lijst samen van alles wat je vak rechtstreeks vooruit zou helpen. Niet alleen zakelijke boeken, maar ook het werk van je eigen invloeden, en vakliteratuur over compositie, beeldverhaal en regie.

Prioriteer wat je als eerste leest, en begin.


10. Mensen om mee te verbinden

De relaties die je opbouwt zijn van onschatbare waarde voor waar je praktijk naartoe gaat. Ze zijn een bron van inzicht, zichtbaarheid, nieuwe connecties en begeleiding. Wat veel van ons nalaten, is bewust plannen wíe we willen leren kennen.

Denk aan redacteuren bij uitgeverijen, andere illustratoren voor collegiale uitwisseling, contacten bij fondsen, potentiële samenwerkingspartners. Schrijf ze op, en zoek daarna actief het contact.


11. Ideeën voor nieuwe diensten of producten

Wat hierin thuishoort verschilt per praktijk, maar nieuwe ideeën of aanvullingen op wat je aanbiedt zijn cruciaal om je werk fris en in beweging te houden.

Denk aan een workshopconcept, een cursus voor vakgenoten, of een nieuw soort product rond je bestaande werk. Zodra je een uitgebreide lijst hebt, iets waar je aan blijft toevoegen, zet je hem om in een actieplan.

Elf lijsten, één doel: helderheid over waar je praktijk nu staat en waar je hem naartoe wilt bewegen. Pak een map, verdeel hem in elf secties, en schrijf voor elk punt uit hoe jij ermee omgaat. De lijsten die je het minst leuk vindt om te schrijven, zijn vaak de lijsten die het meest opleveren.


Bij het schrijven van deze tekst heb ik gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel, bijvoorbeeld voor het structureren en opstellen van de tekst. De uiteindelijke inhoud is door mij beoordeeld, aangevuld en geredigeerd.