Blog serie - De ideale opdrachtgever bestaat niet 1/4
Ik geloof niet in de ideale opdrachtgever. Niet als vast profiel, niet als iemand die je op een lijstje kunt zetten en dan naar toe kunt werken.
Deze reeks is mijn manier om dat idee van alle kanten te bekijken. Waarom een wensenlijst geen klant is. Waarom het soms toch om een match gaat. Welke types opdrachtgevers je in de praktijk daadwerkelijk tegenkomt. En waarom illustratie sowieso meer is dan uitvoeren wat er gevraagd wordt.
Een aantal korte stukken, geen sluitend antwoord. Lees ze los, of achter elkaar.
Illustratie is meer dan uitvoeren
Onder veel gesprekken over de ideale opdrachtgever zit een aanname die zelden hardop wordt uitgesproken. Namelijk dat een illustrator iemand is die maakt wat er gevraagd wordt.
Dat is niet hoe ik het zie.
Positioneren en verhelderen, niet alleen tekenen
Illustratie is een vak dat een dienst of product scherper positioneert, of informatie helder uitlegt. Een illustrator is een vakmens die een visuele oplossing op maat maakt, binnen een stijl die je zelf ontwikkeld hebt en die past bij een specifieke opdrachtstelling.
Dat klinkt misschien als een subtiel verschil met "maken wat er gevraagd wordt", maar het is een ander uitgangspunt. Een uitvoerder wacht op instructies. Een positionerend vakmens denkt mee over wat er eigenlijk nodig is om iets duidelijk te maken, of aantrekkelijk, of onderscheidend.
Waarvoor illustraties eigenlijk worden ingezet
Illustraties worden voor heel verschillende doelen ingezet, en de functie bepaalt vaak net zo veel over de stijl als de opdrachtgever zelf.
Om te informeren of uit te leggen Denk aan schoolmethodes, instructiehandleidingen, infographics, technische of medische illustratie. Hier moet een illustratie iets duidelijker maken dan tekst alleen kan, een proces, een structuur, een anatomie.
Om een verhaal te dragen Prentenboeken, romans met covers, editorial werk bij artikelen. De illustratie vertelt mee, of geeft een emotionele laag die de tekst niet expliciet benoemt.
Om een merk of identiteit vorm te geven Logo's, mascottes, brand illustration, verpakking. Hier moet het beeld herkenbaar en consistent zijn, vaak over een langere periode en meerdere toepassingen heen.
Om te overtuigen of aan te trekken Reclame, campagnebeelden, marketingmateriaal. De illustratie moet in een oogopslag een gevoel oproepen of een boodschap laten landen.
Om een omgeving of ervaring vorm te geven Theater- en decorontwerp, wayfinding, ruimtelijke toepassingen. Hier werkt de illustratie niet op papier maar in een fysieke of live context.
Om te documenteren of te reflecteren Persoonlijk werk, sketchbook-achtig werk, behind-the-scenes materiaal. Minder functioneel, meer onderzoekend of verwerkend.
Wat deze categorieën gemeen hebben: de stijl die daarbij past verschilt enorm. Een illustrator die uitblinkt in heldere, educatieve uitleg is niet per se de juiste keuze voor een emotioneel prentenboek, en andersom.
Waarom dezelfde opdrachtgever verschillende illustrators nodig heeft
Diezelfde opdrachtgever kan bovendien heel verschillende opdrachtstellingen hebben. De ene keer vraagt dat om mijn stijl, de andere keer om een heel andere illustrator met een heel andere aanpak.
Dat is geen concurrentie. Het is gewoon passend bij de vraag. Een schoolmethode heeft iets anders nodig dan een prentenboek, ook als beide van dezelfde uitgever komen.
Ik denk dat dit precies is waarom het zoeken naar één ideale opdrachtgever wringt. Niet omdat opdrachtgevers zo wisselend zijn, maar omdat de opdrachtstelling zelf per project een andere illustrator kan vragen, ook binnen dezelfde relatie.
Bij het schrijven van deze tekst heb ik gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel, bijvoorbeeld voor het structureren en opstellen van de tekst. De uiteindelijke inhoud is door mij beoordeeld, aangevuld en geredigeerd.